Wpływ formy miedzi na skuteczność zabiegów
01.03.2020
Bakteriozy od lat stanowią poważne zagrożenie w uprawie warzyw kapustnych. Rozwojowi choroby sprzyjają wysoka temperatura i wilgotność powietrza, zwłaszcza w nocy. Wszystkie instytuty meteorologiczne odnotowują wzrost średniej temperatury dobowej oraz zmianę struktury opadów. Latem coraz częściej występują gwałtowne, lecz krótkotrwałe deszcze. Opadów jest zbyt mało, aby decydować się na uprawę warzyw bez nawadniania. Producenci często kierując się ekonomiką wykorzystania wody, nawadniają rośliny nocą, przez co stwarzają idealne warunki dla patogenów. Walka z nimi jest dość kłopotliwa, ponieważ standardowe fungicydy nie ograniczają bakterioz. Obecnie jedynym skutecznym i bezpiecznym rozwiązaniem jest wykonywanie oprysków preparatami miedziowymi.
RÓŻNICE W FORMIE MIEDZI
Na polskim rynku występuje wiele produktów zawierających miedź. Bardzo często są to nawozy w postaci sypkiej lub płynnej. Najważniejszą jednak zasadą, jaką przy wyborze preparatu powinni się kierować producenci jest rodzaj substancji czynnej oraz formulacja preparatu (tab. 1.). I tak mamy do wyboru:
- Tlenochlorek miedzi – ta forma miedzi nie wiąże się z rośliną, przez co szybko z niej spływa, szczególnie gdy po zabiegu nastąpi deszcz. Należy pamiętać, że miedź nie należy do substancji obojętnych. W dużych dawkach może silnie hamować wzrost i rozwój rośliny, dlatego istotna jest określona dawka. Dodatkowym minusem tej formy miedzi jest obecność chloru, który może
wywoływać lub potęgować efekt fitotoksyczności. - Tlenek miedzi – charakteryzuje się wysoką skutecznością w stosunku do chorób bakteryjnych, jednak na efekt należy poczekać. Formą aktywną miedzi są kationy Cu2+, dlatego, aby doszło do powstania tego jonu z tlenku miedzi konieczna jest woda i czas.
- Wodorotlenek miedzi – ma równie wysoką skuteczność, jak tlenek miedzi, ale działa natychmiast poprzez masowe i szybkie uwalnianie jonów Cu2+. Miedź w tej formie występuje w postaci kryształów, które dokładnie przylegają do liścia. Aby uzyskać nie tylko działania wstrząsowe, ale i opóźnione, dzięki czemu róże brokułów są dłużej chronione, warto wybierać preparaty
zawierające mieszaninę wodorotlenku miedzi ze specyficznymi terpenami alkoholowymi. Takie preparaty mają postać żelu. Udowodniono naukowo, że mają one do 5,5 razy większą odporność na zmywanie i nie wymagają już używania dodatkowych adiuwantów. - Nanocząsteczki miedzi – to nowa technologia wytwarzania nano, czyli bardzo małych cząsteczek różnych pierwiastków, w tym przypadku miedzi. Zakłada się, że taka miedź będzie miała szerokie zastosowanie, m.in. jako środek ochrony roślin. Miedź należy do środków kontaktowych, natomiast łączenie nano-miedzi z aminokwasami czy fungicydami systemicznymi
budzi ogromne wątpliwości, ponieważ miedź może zostać zassana do wnętrza liścia i wywołać efekt odwrotny do zakładanego.
EFEKT ANTYSPORULACJI
Wiele bakterii wytwarza przetrwalniki, czyli tak zwane spory. Posiadają one inną budowę i dlatego są znacznie trudniej niszczone przez kationy miedzi. Zatem dokonując wyboru preparatu warto i na ten aspekt zwrócić uwagę. Tak jak wspomniano przy opisie wodorotlenku miedzi, dodatek odpowiednich substancji terpenowych wywołuje efekt antysporulcji. W jego wyniku bakterie są eliminowane jeszcze przed wytworzeniem przetrwalników, co daje większą szansę na uzyskanie zdrowego plonu.
Zadowalające wyniki uzyskano dla trzech z czterech różnych dawek wodorotlenku miedzi. Biorąc pod uwagę presję choroby, wyniki przy dawce 3,5 kg wodorotlenku miedzi są zbliżone do dawki 2,15 kg tej samej formy miedzi. Wodorotlenek miedzi z aktywną formą terpenową wywarł podobnie dobry efekt, przy zbliżonej presji.
Na poniższym wykresie przeanalizowano objawy fitotoksyczności, czyli uszkodzeń liści wywołanych wodorotlenkiem miedzi w różnych badanych formach. Czerwoną linią zaznaczono dopuszczalny poziom, który nie wpływa negatywnie na dalszy wzrost rośliny. Okazało się, że dawki większe niż 2 kg wodorotlenku miedzi nie powinny być stosowane. Natomiast wodorotlenek miedzi z aktywną formą terpenową w zalecanej dawce 1,8 l/ha okazał się najbardziej bezpieczny, przy jednoczesnej wysokiej skuteczności. Mniej miedzi może oznaczać więcej efektów!
Poniżej zaprezentowano wyniki doświadczenia w uprawie brokułu odmiany Parthenon. Rośliny posadzo 23 lipca. Wykonano 4 zabiegi co 6–7 dni (od 17.09 do 18.10) za każdym razem z 300 l wody na hektar. Na wykresie przeanalizowano objawy fitotoksyczności, czyli uszkodzeń liści wywołanych wodorotlenkiem miedzi w różnych badanych formach. Czerwoną linią zaznaczono dopuszczalny poziom, który nie wpływa negatywnie na dalszy wzrost rośliny. Okazało się, że dawki większe niż 2 kg wodorotlenku miedzi nie powinny być stosowane. Natomiast wodorotlenek miedzi z aktywną formą terpenową w zalecanej dawce 1,8 l/ha okazał się najbardziej bezpieczny, przy jednoczesnej wysokiej skuteczności. Mniej miedzi może oznaczać więcej efektów!
dr Paweł Szymczak, AS CROP
Artykuł ukazał się w „Biuletynie dla producentów brokułów 2020 (Wydanie III)”
CK Frost Sp. z o.o.
