Racjonalne nawożenie brokułów

11.03.2017

Brokuł, podobnie jak inne warzywa kapustne, jest szczególnie wrażliwy na niedobór boru i molibdenu oraz w mniejszym stopniu manganu i miedzi.

Brokuł to od dawna uprawiane warzywo. W starożytnym Rzymie i Grecji zwane było cymą. Jest warzywem klimatu umiarkowanego, znosi przymrozki do -5°C. Optymalną temperaturą do rozwoju jest 15–17°C, wówczas róże się najlepiej zawiązują. Brokuły należy uprawiać na najlepszych glebach – żyznych, zasobnych w próchnicę, dobrze zatrzymujących wodę, ale jednocześnie przewiewnych.

Według analizy

Warto pamiętać, że w uprawie tego warzywa bardzo istotne jest uregulowanie odczynu gleby do wartości pH 6,5–7,0. W odczynie kwaśnym makroskładniki pobierane są słabiej, zaś mikroskładniki lepiej (wyjątkiem jest molibden i magnez, które w pH wyższym pobierane są lepiej niż przy odczynie kwaśnym); przy wyższym pH jest na odwrót. Na glebach kwaśnych, o małej zawartości wapnia brokuły źle plonują, ulegają  często porażeniu przez kiłę kapusty.

Często rośliny nawożone są w sposób nieodpowiedni. Powodem tego są pewne schematy, które nie uwzględniają zasobności gleby. Nawożenie takie odbywa się zwykle na podstawie wymagań pokarmowych roślin, czyli ilości składników jaką roślina, w zależności od gatunku, pobiera na wytworzenie określonego, planowanego plonu. W oznaczaniu wysokości dawek poszczególnych składników, czyli potrzeb nawozowych, należy brać pod uwagę – oprócz wymagań pokarmowych rośliny – również stan gleby, która jest buforem pochłaniającym składniki pokarmowe (także te dostarczane z nawozami) i umożliwiającym roślinom ich pobieranie w zależności od potrzeb.

Na potrzeby nawozowe ma wpływ nie tylko ogólna zawartość składników w glebie, ale także ich dostępność, która zależy od składu mechanicznego gleby, wilgotności, odczynu, temperatury, zawartości materii organicznej.  Zasady dobrej praktyki rolniczej a wiec również zasady racjonalnego nawożenia roślin wskazują na stosowanie nawożenia w odpowiednich krytycznych fazach wzrostu i odpowiednich dawkach co zapobiega nagromadzeniu nadmiernych ilości nie wykorzystanych nawozów przez rośliny a tym samym zaleganiu ich w glebie.

Podstawowe doglebowe, ale…

Nawożenie doglebowe jest podstawowym sposobem dostarczania roślinom składników pokarmowych. W praktyce może się jednak zdarzyć, że mogą one przechodzić w glebie w formy trudno dostępne dla roślin. Przyczyny zaburzeń w pobieraniu składników przez system korzeniowy mogą być różnorodne, ale najczęściej wiążą się one z:

• niewłaściwym odczynem gleby (zbyt niskie lub zbyt wysokie pH) – na glebach o zbyt wysokim pH wiele składników przechodzi w formy nieprzyswajalne, dotyczy to większości mikroelementów, m.in. żelaza, manganu, boru, miedzi, cynku;
• przedłużającą się suszą lub nadmiernym uwilgotnieniem (warunki beztlenowe);
• niezbilansowanym nawożeniem doglebowym (dysproporcje pomiędzy poszczególnymi składnikami);
• niską temperaturą gleby;
• złą kondycją systemu korzeniowego (porażenie przez choroby lub szkodniki).

W takich przypadkach może dojść do niedoborów poszczególnych składników pokarmowych w roślinach, czego konsekwencją są zakłócenia w ich funkcjonowaniu, określane mianem chorób fizjologicznych.

Dolistne interwencyjne

Rozwiązaniem w takiej sytuacji jest stosowanie mikroelementów  (Fe, Zn, Mn i Cu) w formie chelatów, które chronią je przed uwstecznianiem. Podstawową zaletą nawożenia dolistnego jest możliwość bardzo szybkiego i skutecznego interwencyjnego uzupełnienia brakujących składników pokarmowych, gdy występują niekorzystne warunki do ich pobierania z podłoża przez korzenie.

Warzywa kapustne są szczególnie wrażliwe na niedobór boru i molibdenu oraz w mniejszym stopniu manganu i miedzi. Niedobór molibdenu spotyka się na glebach ubogich w fosfor, kwaśnych oraz tam, gdzie często uprawiano rośliny o wysokim zapotrzebowaniu na ten składnik. Jego nieobecność powoduje osłabienie wzrostu.

Przy silnym niedoborze molibdenu blaszki liściowe są silnie zredukowane i wytwarzają się tylko nerwy główne – biczykowatość , róże są słabe lub nie wytwarzają się wcale, wierzchołki wzrostu roślin często zamierają. Rozwijające się liście mają blaszkę liściową wąską a ich brzegi są wykrzywione. Niedobór manganu, podobnie jak boru, u warzyw kapustnych spowodowany jest zazwyczaj zbyt wysokim pH po wapnowaniu. Niedobór manganu spowalnia wzrost, a w efekcie powoduje spadek plonu. Przy długotrwałym niedoborze tkanki zamierają, utrudnione jest też wiązanie główek.

Brokuły są szczególnie wrażliwe na niedobory boru. Niedożywienie tym pierwiastkiem powoduje puste przestrzenie w głąbie (jamistość głąba). Młode liście sercowe przyjmują zabarwienie jasnozielone, następnie grubieją, sztywnieją i stają się kruche, ich wzrost jest silnie zahamowany. Przy ostrym niedoborze zamierają najmłodsze liście i wierzchołki wzrostu, a rośliny nie zawiązują główek. Te istniejące brunatnieją w środku (to także problem z pobieraniem wapnia z gleby – Tipburn), obniżona też zostaje ich zdolność przechowalnicza.

Wapń jest bardzo ważnym składnikiem dla roślin. Pierwiastek ten wchodzi w skład ścian komórkowych (wzmacnia je i pogrubia), a także decyduje o jędrności i trwałości roślin. Jest odpowiedzialny za stabilność strukturalną tkanek. Ograniczanie i zapobieganie zaburzeniom spowodowanym niedoborem wapnia w uprawie warzyw polega przede wszystkim na nawożeniu dolistnym. Pierwsze zabiegi dolistne można rozpocząć, gdy rozsada się dobrze ukorzeni i rośliny zaczną intensywnie rosnąć. Nie powinno się zbytnio zwlekać z rozpoczęciem dokarmiania, ponieważ ważne jest, aby dostarczyć jony wapnia do liści sercowych. Pierwszy zabieg wykonuje się najczęściej 4-6 tygodni po sadzeniu rozsady.

Polecane nawozy dolistne

Firma ADOB  oferuje szeroką gamę nawozów dolistnych tak krystalicznych, jak i płynnych. Pozwalają na efektywne zasilanie wszystkich warzyw uprawianych w gruncie . Zapewnienie dostępności strategicznych dla danych upraw mikroskładników jest  podstawą  uzyskania wysokiego plonu o dobrych parametrach jakościowych. Wieloskładnikowe nawozy krystaliczne ProFit  to specjalistyczne nawozy nieorganiczne do dolistnego nawożenia upraw ogrodniczych, doskonałe do uzupełniania nawożenia doglebowego, zwłaszcza a w przypadku deficytu makroskładników (NPK) oraz w warunkach stresowych.

Chelat wapnia ADOB Ca IDHA – jest to specjalistyczny biodegradowalny  nawóz przeznaczony do zapobiegania deficytom wapnia w uprawach sadowniczych , warzywniczych i rolniczych. IDHA to innowacyjny czynnik chelatujący nowej generacji. W odróżnieniu od większości związków chelatujących dostępnych obecnie na rynku, po aplikacji IDHA ulega całkowitej biodegradacji. Pozwala też zmniejszyć ilość stosowanego preparatu w stosunku do tradycyjnych produktów.

Włodzimierz Prus, ADOB

Artykuł ukazał się w „Biuletynie dla producentów brokułów 2017 (Wydanie I)”
CK Frost Sp. z o.o.