Nawożenie brokułu

01.03.2018

Brokuł ma wysokie wymagania pokarmowe. Odpowiednie zaopatrzenie w azot przy jednoczesnym zbilansowaniu fosforu i potasu, a także mikroelementów, to podstawa wysokiego, dobrej jakości plonu. Jak zwiększyć efektywność nawożenia przy jednoczesnym ograniczeniu nakładów?

Analiza gleby

Nawożenie należy wykonać na podstawie wyników analizy gleby. Ważne jest, aby wykonać analizę ogrodniczą, a nie podstawową – rolniczą. Dzięki niej – oprócz zawartości azotu w glebie – uzyskujemy informację na temat dostępności przyswajalnych form fosforu oraz wapnia. Najczęściej podawane liczby graniczne składników (mg/l) dla brokułu to: 6,2–7,0 pH; 105–120 N, 50–60 P, 160–190 K, 45–55 Mg, 1000–1500 Ca.

Wapń

Odpowiada za stabilną strukturę tkanek oraz ich funkcję fizjologiczną. Pełni również ważną rolę w rozwoju systemu korzeniowego, co dla brokułu, którego wegetacja trwa tylko kilkadziesiąt dni, ma duże znaczenie (kiła, tipburn). W celu uzupełnienia wapnia w glebie można użyć siarczanu wapnia (np. gips), węglanu wapnia (np. kreda), saletrzaku czy saletry wapniowej. Jednak tylko
saletra wapniowa jest w pełni natychmiast rozpuszczalna w wodzie. Musimy również zdawać sobie sprawę, że uprawa brokułu bardzo często w praktyce jest prowadzona na stanowisku o wysokim pH (>7,2), istotnym w ochronie przed kiłą kapusty. Taki odczyn wpływa na efektywne pobieranie makroskładników (N,K,Ca,Mg,S) z gleby, jednak ogranicza przyswajalność fosforu i większości mikroelementów. Dlatego też, najwłaściwszym sposobem dostarczenia mikroelementów będzie nawożenie pozakorzeniowe. Aby przy zasadowym odczynie gleby szybko uzupełnić niedobór wapnia w glebie, należy wybrać nawozy bogate w rozpuszczalny wapń na bazie saletry wapniowej. Do rozpuszczenia 1 kg węglanu wapnia (np. kredy granulowanej) potrzebne jest 66 000 litrów wody. Przekładając to na praktykę opady roczne na poziomie 600 mm w teorii są w stanie rozpuścić niecałe 100 kg/ha kredy granulowanej. Biorąc to pod uwagę można stwierdzić że węglany wapnia
nie mają znaczenia żywieniowego, a służą wyłącznie do regulacji odczynu gleby. Do rozpuszczenia 1 kg saletry wapniowej wystarcza 1 litr wody, najlepszą saletrą wapniową będzie ta z dodatkiem boru ponieważ roślina komfortowo odżywiona borem sprawniej pobiera wapń.

Fosfor

Ten składnik odgrywa kluczową rolę w rozwoju systemu korzeniowego. Przy pH powyżej 7 (zasadowy odczyn) jest on podatny na uwstecznianie. Dlatego warto stosować nawozy zawierające fosfor w formie aktywnych polifosforanów, nie tak silnie wiązanych przez glebę.

Azot, potas, chlorki

Azot jest głównym składnikiem plonotwórczym. Ze względu na wysoką jego mobilność w glebie powinniśmy podzielić jego aplikację na kilka dawek. Rośliny pobierają azot w formie saletrzanej i amonowej. Tylko forma saletrzana (azotanowa) nie zakwasza gleby. Gdybyśmy sprawdzili odczyn gleby w profilu glebowym okaże się, że najniższe pH jest blisko systemu korzeniowego. Stosując tylko formę amonową np. na glebie o pH > 7, może okazać się, że ryzosfera ma pH na poziomie 5,3–5,7, czyli najkorzystniejszym do rozwoju kiły kapusty.

Poprawne nawożenie polega nie tylko na ustaleniu optymalnych dawek składników, ale również właściwym doborze form – w przypadku azotu 60% z jego puli powinna stanowić forma saletrzana. W praktyce rośliny pobierają co najmniej 80% N w formie saletrzanej. Nadmierna aplikacja formy amonowej prowadzi do antagonizmu kationowego – problemów z pobieraniem Ca, Mg i K.

Brokuł jest rośliną średnio wrażliwą na chlorki, dlatego podstawą nawożenia potasem powinny być nawozy bezchlorkowe. W praktyce wielu producentów – z uwagi na aspekt ekonomiczny (cena) – używa soli potasowej jesienią lub wczesną wiosną, licząc na to, że –chlor zdąży zostać wymyty – niestety nie możemy przewidzieć poziomu opadów. Roślina i tak preferuje formę siarczanową, formę chlorkową co najwyżej w jakimś stopniu toleruje. Zakładając różnicę w cenie czystego składnika: 3,5 zł za 1 kg K2O – na podstawie ceny soli potasowej – MOP i siarczanu potasu – SOP możemy wyliczyć, że przy średniej dawce potasu na poziomie 150 kg/ha dodatkowy koszt to rząd 525 zł/ha. Kalkulacja nie uwzględnia darmowego źródła łatwo przyswajalnej siarki dla rośliny, która niestety zbyt często jest pomijana. Gdybyśmy przyjęli że 2/3 potasu wprowadzimy za pomocą nawozów bezchlorkowych (wzrost kosztów o 350 zł/ha) to potrzebna zwyżka plonu, która by zrekompensowała tę inwestycję wynosi niecałe 200 kg/ha różyczki.

Efektywność plonotwórcza pobranych składników jest też uzależniona od wody. Przy braku możliwości nawadniania pozornie pozostaje ona poza naszym wpływem. Pozornie, ponieważ optymalne zaopatrzenie roślin w potas decyduje o ich prawidłowej gospodarce wodnej. Dlatego zalecam dzielić nie tylko dawkę azotu, ale również potasu, co z powodzeniem można zrobić za pomocą saletry potasowo wapniowej. Źródłem K w nawozie tego typu jest azotan potasu (kilkakrotnie lepiej rozpuszczalny w wodzie niż siarczan potasu) tzn. najszybciej działający nawóz potasowy dostępny na rynku.

Dolistnie

Brokuł wykazuje zwiększone zapotrzebowanie na bor, mangan i molibden, zabiegi prewencyjne preparatami zawierającymi te składniki ograniczają ryzyko wystąpienia jamistości głąba czy biczykowatości liści, na glebach organicznych powinniśmy uzupełnić ten skład o miedź. Mikroelementy są szczególnie istotne na glebach świeżo zwapnowanych lub tych o alkalicznym odczynie – pH > 7,0. Jeżeli zależy nam na pobudzeniu systemu korzeniowego powinniśmy sięgnąć po nawozy bogate w fosfor. Jeżeli na pobudzeniu całej rośliny (korzeń i liście) do intensywnego wzrostu – nawozy o zrównoważonym składzie, polecam NPK 18-18-18 +MgS +mikro. Możliwość mieszania z większością środków ochrony roślin nawozów z serii YaraVita można sprawdzić przy użyciu
tabeli mieszania dostępnej on-line na: www.tankmix.com lub za pomocą aplikacji Yara TankmixIT w największej tego typu bazie danych z dogodną wyszukiwarką posiadającej ponad 30 000 wyników.

Całą koncepcją nawożenia, produkty o unikalnym składzie, którymi można ją zrealizować, odnaleźć można w kompleksowych programach nawożenia Yara Poland. Indywidualne rekomendacje można uzyskać nieodpłatnie po przekazaniu wyników z analizy gleby przedstawicielom Yara Poland.

Wojciech Kopeć, YARA

Artykuł ukazał się w „Biuletynie dla producentów brokułów 2018 (Wydanie II)”
CK Frost Sp. z o.o.