Najważniejsza woda
11.03.2017
Nawadnianie stanowi bardzo ważny element w uprawie wszystkich warzyw w tym również brokułów. Rynek konsumenta jest wymagający, aby sprzedać należy wyprodukować produkt o wysokiej jakości handlowej. Dzisiaj produkcja warzyw, w tym również brokułu musi być przewidywalna pod względem jakości oraz ilości plonu. Aby sprostać planom produkcyjnym oraz wymaganiom konsumentów warto zaplanować sposób nawadniania pola jeszcze przed rozpoczęciem sezonu.
Okres wegetacji w Polsce wynosi 180-210 dni i średnie zużycie wody podczas całego tego okresu wynosi przeciętnie od 900 do 1500 m3 /ha. Na ilość zużytej wody wpływa rodzaj gleby, klimat, warunki pogodowe. Ilość wody poziomej, uzupełnionej w okresie wiosennym wystarcza na ogół do dobrych plonów ozimin natomiast dla roślin rozwijających się w okresie od czerwca do września letnie opady są niewystarczające. Głównie niedobór ten występuje na terenach Wielkopolski, Kujaw i Mazowsza.
Aby efektywnie nawadniać warto posługiwać się tensjometrami, które służą do pomiaru wilgotności gleby. Tensjometr mierzy siłę ssącą gleby, tzn. mierzy siłę z jaką woda będzie zatrzymana w glebie, a więc też siłę jaką korzenie roślin muszą wnieść, aby pobrać ją z gleby. Nawadnianie należy rozpocząć, gdy siła ssąca gleby osiągnie wartość nieco powyżej 0,04 MPa.
Optymalne dawki wody
Brokuł potrzebuje przez cały okres wegetacji 100–150 mm wody. Brokuł korzeni się płytko – 30–60, co nie pozwala roślinie na uzyskanie wody innej niż opadowa. Bardzo ważne jest sadzenie rozsady w wilgotną glebę. Po wysadzeniu rozsady należy kontrolować stan wilgotności gleby oraz rozpocząć podlewanie w razie potrzeby, aby roślina w pierwszym etapie nie została
przesuszona, opóźni to jej wzrost. W pierwszej fazie jednorazowa dawka wody powinna wynosić 15–20 mm. Kolejnym ważnym etapem jest formowanie się róży i jej dorastanie, w tym okresie ilość wody należy zwiększyć do 15–30 mm (150–300 m3/ha) jednorazowej dawki.
Zarówno intensywne ulewy, jak i zbyt obfite jednorazowe nawadnianie prowadzi do utraty struktury wodno–powietrznej gleby, zwłaszcza gleb bardziej zbitych, mniej przepuszczalnych. Na glebach bardziej piaszczystych woda będzie szybko przenikać do niższych warstw, poniżej korzenia. Zła gospodarka wodna powoduje zaburzenia w rozwoju róży, przerastanie liśćmi, ich nieregularny kształt, zdeformowanie (mocno nabrzmiałe) pąków, oraz żółtozielone przebarwienia. Taki plon ma zdecydowanie obniżoną wartość handlową oraz często krótszą trwałość pozbiorczą.
Zła gospodarka wodna powoduje zaburzenia w rozwoju róży, przerastanie liśćmi, ich nieregularny kształt, zdeformowanie (mocno nabrzmiałe) pąków, oraz żółtozielone przebarwienia. Taki plon zdecydowanie ma obniżoną wartość handlową oraz często krótszą trwałość po zbiorczą.
Pora deszczowania
Deszczownia dostarcza wodę na pole w postaci zbliżonej do naturalnych opadów. Ponieważ coraz częściej jest ona spotykana na naszych polach, warto więc wiedzieć jak ją efektywnie wykorzystywać. Deszczownie powinno się stosować od samego początku uprawy, nagłe podlewanie „interwencyjne podczas suszy, będzie mało efektywne, gdyż każdy niedobór wody powoduje, że rośliny hamują swój rozwój. Deszczownie służą nam po to abyśmy mogli dostarczyć naszym rośliną odpowiednią ilość wody przez cały okres wegetacji, dlatego powinna ona pracować właściwie nieprzerwanie. Krótkie opady deszczu podczas upalnych dni nie stanowią powodu, aby przerwać nawadnianie pól, natomiast należy zaprzestać podlewać podczas długich kilkudniowych opadów deszczu.
Jeśli zwlekamy zbyt długo z uruchomieniem deszczowni może okazać się, iż w trakcie intensywnych upałów nie wystarczy nam czasu na podlanie wszystkich pól. Dobra eksploatacja deszczowni na pewno się nam opłaci, gdyż stworzy lepsze warunki dla uzyskania dużego i dobrego jakościowo plonu, szczególnie w okresach suchych, gdy występuje silne nasłonecznienie.
Podlewanie najlepiej wykonywać bardzo wczesnym rankiem, tuz przed lub o wschodzie słońca. Nie należy podlewać w środku dnia, podczas upalnych bezchmurnych dni, powoduje to szok termiczny dla roślin oraz możemy doprowadzić do poparzenia liści oraz róży. Woda szybko odparuje z rozgrzanej gleby i roślina niewiele będzie w stanie jej pobrać. Również wieczór nie jest najlepszą porą, gdyż rośliny oraz ziemia są bardzo nagrzane po całym dniu i nastąpi szybkie odparowanie wód.
W bardzo upalne słoneczne dni najlepsza pora na podlewanie to wczesny ranek, gdy dni są pochmurne możemy podlewać znacznie dłużej.
Należy unikać podlewania na noc, szczególnie w chłodniejszym okresie, gdyż pozostawienie mokrych róż, liści podczas nocy powoduje rozwój chorób grzybowych na roślinie.
Pora dnia podczas podlewania ma ogromne znaczenie, aby efektywnie wykorzystywać nie tylko wodę, ale również nawozy dostarczane wraz z nią roślinie. Gdy używamy produktów do listnych należy podlewać bardzo wcześnie rano, gdy aparaty szparkowe roślin są otwarte. Podlewanie w ciągu słonecznego, upalnego dnia jest nieefektywne, gdyż roślina nie jest wstanie przyswoić nawozu do listnego.
Najlepiej kroplowo
Idealnym systemem nawadniającym jest system kropelkowy. Taśmy lub rurki z dyszami rozmieszone na całym polu (fot.5) doprowadzają jednakową ilość wody do każdej rośliny na polu, zapewniając równomierny wzrost brokułu. Efektywnie przyswajane są składniki pokarmowe zawarte w wodzie, gdyż korzeń znajduje się stale w wilgotnych warunkach dzięki czemu przez cały okres wegetacji równomiernie pobiera nawóz wraz z wodą z gleby. Zaletą tego systemu jest efektywne wykorzystanie wody, możliwość zastosowania go na nierównym terenie, pozwalając na efektywne podlewanie pól o odpowiedniej porze dnia.
System kropelkowy na pewno wiąże się z sporym nakładem finansowym, lecz korzyści w postaci dużego wyrównanego, wysokiej jakości plonu jest w dłuższej perspektywie opłacalne, gdyż zmniejsza ilość zużytej wody, nawozu, zmniejsza zachwaszczenie pola i minimalizuje erozję gleby.
Klaudia Horlop, SAKATA
Artykuł ukazał się w „Biuletynie dla producentów brokułów 2017 (Wydanie I)”
CK Frost Sp. z o.o.







