Brokuł: warzywo z dużym potencjałem rozwoju

01.03.2018

W Polsce duża część produkcji kalafiorów i brokułów przeznaczana jest na potrzeby przemysłu. Zakłady angażują się w szkolenia dla plantatorów, ponieważ zależy im na jakości surowca, jaki skupują. W rejonie Kujaw tradycje uprawy warzyw kapustnych są długie, ponieważ warunki klimatyczno-glebowe sprzyjają tym uprawom i producenci znają się na produkcji, ale każdy rok jest nieco inny i przynosi kolejne problemy do rozwiązania.

Okazuje się, że miniony rok związany był z rekordowymi temperaturami w okresie od 1 czerwca do 31 sierpnia – średnia temperatura dzienna była wyższa o 4°C od przeciętnej w tym okresie.
Kolejne anomalia to fala upałów, czyli długotrwale utrzymujące się wysokie temperatury – w niektórych regionach były to okresy ponad 20 dni z temperaturą powyżej 30°C. Nałożyły się na to wszystko rekordowo niskie opady – na poziomie 100-150 mm w okresie 3 miesięcy, czyli od 100-300 mniej niż w analogicznym okresie przeciętnego roku. Równocześnie w analizowanym
okresie zdecydowanie wyższe temperatury przyczyniły się do skrócenia okresu wegetacji niektórych roślin, co miało ogromny wpływ na plony.

Utrzymująca się wysoka wilgotność gleby i powietrza w sierpniu-wrześniu powodowała większą presję chorób (mączniak rzekomy, mokra zgnilizna bakteryjna, czarna zgnilizna kapustnych, alternarioza). Na Kujawach plantacje brokułu masowo porażane były przez bakteriozy, co spowodowało duże straty producentów oraz w efekcie niższy o ok. 30 proc. skup kontraktacji jesiennych.

W minionym sezonie najwięcej szkód w uprawach warzyw kapustnych powodowały: śmietka kapuściana, tantniś krzyżowiaczek, mączlik warzywny oraz piętnówki. Zwrócić uwagę należy na konieczność dokładnych i częstych lustracji pól, prowadzenia monitoringu szkodników oraz precyzyjne planowanie zabiegów ochrony. Ze względu na odmienne warunki pogodowe trudno
o gotową receptę ochrony upraw.

W ofercie odmian brokułów jest wiele wyróżniających się wielkością i jakością plonu róż. Do wczesnej uprawy na zbiór latem poleca się wybierać odmianęwytrzymałą na stres, z odpornością na mączniaka rzekomego kapustnych. Pojawiają się odmiany brokułu łodygowego dla przemysłu, ale zbyt jest jeszcze ograniczony. Wybierając odmianę należy zwrócić uwagę, aby róża była wyniesiona nad liście, dzięki czemu jest dobrze przewietrzana. Zapewnia to jej dobrą zdrowotność nawet w trudnych, deszczowych latach. Ważna jest również tolerancja na bakteriozy.

Okazuje się, że średnie plony na poziomie 8 t różyczki z ha, uzyskiwane w ostatnich latach, rekompensują jedynie koszty produkcji. Pożądany plon, gwarantujący opłacalność, to 12-15 ton różyczki z ha. W kampanii jesiennej takie plony wydają się być bardzo realne, pod warunkiem wyeliminowania bakterioz. Wszystkie zabiegi agrotechniczne powinny prowadzić do zapewnienia obfitego zaopatrzenia gleby w wodę, gdyż jest ona najważniejszym czynnikiem wpływającym na powodzenie uprawy.

Nawożenie wg ADOB

Należy też pamiętać, że rośliny brokułu mają stosunkowo płytki system korzeniowy, dlatego też nagromadzenie składników pokarmowych powinno być zlokalizowane w strefie ich pobierania. Uzupełniającym nawożeniem jest podawanie składników odżywczych dolistnie. W nawożeniu brokułów oraz innych warzyw kapustnych dobrze sprawdzają się produkty z serii ADOB ProFit, oferowane w rożnych składach.

Dla przykładu potas musi być oczywiście wprowadzony do gleby, aby był dobrze pobrany przez rośliny. Bardzo często jednak te ilości okazują się niewystarczające lub z rożnych przyczyn nie mogą być pobrane przez roślinę (składniki pokarmowe w glebie mogą przechodzić w formy trudno dostępne dla roślin lub ulegać wymyciu). Dlatego w okresie formowania się roży uzupełniającym dokarmianiem tym składnikiem będzie opryskiwanie roślin roztworem nawozu ADOB® ProFit 4-12-38 + mikro.

Do niezbędnych mikroelementów w uprawie brokułów należy zaliczyć m.in. molibden oraz bor. Składniki te warto podawać profilaktycznie, gdyż odgrywają bardzo ważną rolę w inicjacji róż brokułu. Niedobór molibdenu spotyka się często na glebach ubogich w fosfor oraz kwaśnych. Natomiast niedobór boru powstaje najczęściej na glebach alkalicznych, powodując powstawanie pustych przestrzeni w głąbie, zamieranie najmłodszych liści i wierzchołków wzrostu oraz brunatnienie róż.

Podczas suszy utrudnione jest pobieranie wapnia. Wówczas bardzo ważne staje się cykliczne podawanie go w postaci nawozu ADOB® Ca IDHA. Brokuł zaliczany jest do warzyw o bardzo dużych wymaganiach wodnych ze względu na dużą masę liści, które tracą wodę wskutek transpiracji. System korzeniowy jest stosunkowo płytki i nie jest w stanie pobrać dużej ilości wody z głębszych warstw gleby. Warunkiem uzyskania wysokiego plonu jest zatem dostarczenie odpowiedniej jej ilości przez cały okres wegetacji.

Nawadnianie należy rozpocząć zaraz po posadzeniu, dawką 10-15 mm. Po ukorzenieniu trzeba utrzymywać wilgotność na poziomie 70-80%. Bardzo niekorzystne są wahania wilgotności gleby szczególnie w okresie tworzenia róż. W ofercie ADOB dostępne są nawozy zawierające większość ważnych dla roślin składników odżywczych w postaci chelatów, np. miedź (ADOB® Cu IDHA), żelazo (ADOB® Fe IDHA), mangan (ADOB® Mn IDHA), cynk (ADOB® Zn IDHA) i oczywiście bardzo istotny dla roślin wapń (ADOB® Ca IDHA).

Istotny wpływ na efektywność wchłaniania (absorpcji) składników przez liście ma faza rozwojowa rośliny, w której zalecane jest wykonywanie nawożenia dolistnego. Powinna być skorelowana z okresami największego zapotrzebowania roślin na określone składniki pokarmowe lub uwzględniać specyficzną reakcję roślin na tzw. „krytyczne składniki”. W okresach największego zapotrzebowania roślin na konkretny składnik liście odznaczają się szczególnie dużą zdolnością do jego absorpcji. W przypadku brokułów fazy krytyczne przypadają na okres od wznowienia wzrostu po posadzeniu rozsady, do momentu pojawienia się zaczątków róży.

Wzrost wilgotności względnej powietrza zwiększa absorpcję składników przez liście. Wynika to z wydłużania czasu wysychania roztworu oraz zapobiegania krystalizacji roztworów na liściach. Najlepsze efekty uzyskuje się, stosując roztwory wodne nawozów w czasie pochmurnej pogody, wczesnym rankiem lub wieczorem.

Włodzimierz Prus, Adob

Artykuł ukazał się w „Biuletynie dla producentów brokułów 2018 (Wydanie II)”
CK Frost Sp. z o.o.