Czynniki wpływające na jakość rozsady. Jak nie stracić wypracowanego potencjału?

01.03.2020

Przetrzymanie rozsady przez kilka dni od dostawy w tacy nie stanowi żadnego problemu i nie wpływa ujemnie na jej jakość. Należy przestrzegać jednak kilku podstawowych zasad i zapewnić roślinom warunki zbliżone do optymalnych. Najważniejsze czynniki, na które należy zwrócić uwagę to światło, woda, temperatura i odżywianie.

Rozsada dostarczona do rolnika, przygotowana jest do sadzenia do gruntu. Jednak nie zawsze warunki zewnętrzne (niska lub wysoka temperatura, obfite opady), czy inne zdarzenia losowe,  pozwalają na sadzenie. Jak prawidłowo przetrzymać rozsadę?

1. ŚWIATŁO

Produkcja rozsady odbywa się w nowoczesnych szklarniach, ze szkła o wysokim współczynniku przenikalności świetlnej, gdzie niedobór naturalnego światła (szczególnie w okresie od października do maja) rekompensowany jest poprzez lampy asymilacyjne o mocy 600–1000 W i natężeniu 5–7 tys. luksów. W zależności od gatunku, zarówno długość, jak i natężenie doświetlania sterowane są poprzez komputer klimatyczny.

Jak traktować rozsadę po dostawie pod względem dostępu do światła?

Rozsada dostarczana do rolnika jest spakowana w skrzynkach, ułożonych warstwami na palecie transportowej (70 skrzynek z paletkami na jednej palecie). Taki sposób transportu ułatwia prace przy załadunku i rozładunku rozsady. Jeżeli warunki zewnętrzne nie pozwalają na sadzenie rozsady zaraz po dostawie (np. ze względu na spodziewane przymrozki), nie należy tak dostarczonej rozsady przechowywać w pomieszczeniu bez dostępu światła dziennego (powoduje to niekorzystny wzrost wydłużeniowy). Jeśli zachodzi już taka konieczność, skrzynki w dzień (kiedy są dodatnie temperatury) muszą być rozstawione na równym podłożu, tak, aby zapewnić roślinom dostęp światła, natomiast na noc, kiedy spodziewamy się przymrozków, skrzynki należy ułożyć na palecie i można schować do zamkniętego pomieszczenia. W ten sposób należy postępować dopóki warunki na zewnątrz nie będą sprzyjające do wsadzenia rozsady do gruntu. Można również (jeżeli spodziewane przymrozki mają być niewielkie) rozstawione skrzynki na noc okrywać włókniną zabezpieczającą przed ujemnymi temperaturami.

W okresie wysokich temperatur nie eksponujemy nadmiernie rozsady na działanie bezpośrednie promieni słonecznych (może to spowodować nadmierną transpirację), najlepiej do czasu  wysadzenia przetrzymywać młode rośliny w zacienionym miejscu.

Rozsada słabo doświetlana ma tendencję do wydłużania się oraz ma osłabiony przebieg fotosyntezy.

2. WODA

Ilość wody oraz jej jakość to kluczowy parametr wpływający na rozsadę. Poprzez sterowanie ilością wody mamy wpływ na: rozwój systemu korzeniowego oraz części nadziemnej. W trakcie  produkcji rozsady, rośliny podlewane są poprzez automatyczne ramiona do podlewania z 3 rodzajami dysz oraz regulacją prędkości przejazdu. Gwarantuje to równomierne dostarczenie wody wszystkim roślinom na trasie przejazdu ramienia. Własne studnie głębinowe oraz zbiorniki na wodę deszczową zapewniają stały dostęp do wody najwyższej jakości.

Jak prawidłowo podlewać rośliny?

Umiejętne sterowanie ilością wody poprawia rozwój systemu korzeniowego. Podlewanie powinno odbywać się regularnie oraz równomiernie, aby rośliny równo przyrastały i rozwijały korzenie. Podczas wysokiej temperatury rośliny najlepiej podlewać wczesnym rankiem, kiedy temperatura wody zbliżona jest do temperatury powietrza. Podlewanie nagrzanych w czasie upału roślin zimną wodą może spowodować szok termiczny i oparzenia liści.

Nadmiar wody osłabia rozwoju systemu korzeniowego oraz w skrajnych przypadkach wpływa na niedobór tlenu w podłożu co może być przyczyną zahamowania wzrostu lub obumierania roślin. Niedobór wody natomiast jest przyczyną ograniczonego wzrostu rośliny poprzez utrudnione pobieranie składników pokarmowych.

3. TEMPERATURA

Temperatura jest ważnym czynnikiem w produkcji dobrej jakości rozsady. Należy ją dobrać odpowiednio do produkowanego gatunku oraz etapu produkcji. W mnożarkach klimat jest  kontrolowany i sterowany komputerowo. 11 ha szklarni podzielonych jest na 25 osobnych stref klimatycznych wyposażonych w kurtyny energooszczędne, dzięki czemu temperatury mogą być dostosowywane do stadium rozwoju rośliny (np. wschody) i wymagań poszczególnych gatunków.

Długa ekspozycja na zbyt niską temperaturę może powodować zahamowanie wzrostu i jarowizację, a w skrajnych przypadkach przemrożenia, dyskwalifikujące rozsadę do użytku. Wysoka  temperatura powoduje nadmierną transpirację.

4. ODŻYWIANIE

Odżywianie młodych roślin przed i po wysadzeniu na miejsce stałe to ważny element wpływający na jakość rozsady i dalszy jej prawidłowy wzrost. Do produkcji rozsady używa się substratów  torfowych wzbogaconych standardowo w odpowiednie składniki mineralne oraz zawierające specjalne dodatki w zależności od gatunku (np. dodatek boru i molibdenu dla brokułów i kalafiorów). Przed wysyłką rozsady do klienta rośliny zasilane są również tzw. dawką startową nawozu w celu zniwelowania stresu po wysadzeniu rozsady w pole.

Jak prawidłowo traktować rozsadę pod względem odżywiania?

Jeśli rozsada była przetrzymywana przez kilka dni, przed wysadzeniem zaleca się dobrze podlać rozsadę najlepiej z dodatkiem nawozu wieloskładnikowego (np. Fertiactyl Starter).

Krzysztof Kucharski, GPR Krasoń

Artykuł ukazał się w  wydaniu III „Biuletynu dla producentów brokułów 2020” CK Frost.